Το παρασκήνιο της συνάντησης που έκανε τον Ζελένσκι να εξετάσει την παραχώρηση του 20% της Ουκρανίας
Το κρίσιμο ραντεβού που έγινε για πρώτη φορά τον Μάρτιο φαίνεται να έδωσε ξανά την αμερικανική βοήθεια στην Ουκρανία ενώ είχε παγώσει.
Σε κλειστή αίθουσα ξενοδοχείου στην Τζέντα, στις 11 Μαρτίου, εκτυλίχθηκε ένα από τα πιο καθοριστικά «επεισόδια» των μυστικών διαπραγματεύσεων που έχουν εκτυλιχθεί σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, κατά το οποίο φαίνεται να είναι η πρώτη στιγμή που ο Βολοντίμιρ Ζεκλένσκι που συμφώνησε να παραχωρήσει το 1/5 των εδαφών της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, στο τραπέζι βρέθηκε ένας μεγάλος χάρτης της χώρας, πάνω στον οποίο αποτυπωνόταν η γραμμή επαφής των ουκρανικών και ρωσικών δυνάμεων.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, φέρεται να ζήτησε από την ουκρανική αντιπροσωπεία να ορίσει τις «απόλυτες κόκκινες γραμμές» της, θέτοντας το ερώτημα τι είναι απολύτως απαραίτητο για την επιβίωση της χώρας. Η συνάντηση ξεκίνησε με αιφνιδιαστική, αλλά άμεση αποδοχή από το Κίεβο της πρότασης Τραμπ για καθολική κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών.
Λίγο αργότερα, ο σύμβουλος Μάικ Γουόλτς έδωσε στον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, έναν μπλε μαρκαδόρο ζητώντας του να «σχεδιάσει». Ο Ουμέροφ χάραξε τη γραμμή επαφής από το Χάρκοβο έως τη Χερσώνα, περνώντας από Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ και Ζαπορίζια.
Η Ζαπορίζια, η Κινμπούρν και η μεγάλη καμπή
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης, τον οποίο η ουκρανική πλευρά θέλει να πάρει πίσω, υπό τον έλεγχό της, προειδοποιώντας για κίνδυνο σοβαρού πυρηνικού ατυχήματος. Στο τραπέζι τέθηκε και η λωρίδα της Κινμπούρν, κρίσιμη για την ασφαλή πρόσβαση ουκρανικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, εκείνη η συνάντηση σηματοδότησε μια ιστορική στροφή: για πρώτη φορά, μέσω των εκπροσώπων του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φέρεται να άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο απώλειας έως και του 20% της ουκρανικής επικράτειας, εφόσον αυτό οδηγούσε σε ειρήνη.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για επανεκκίνηση της αμερικανικής βοήθειας προς το Κίεβο, ενώ άρχισαν να διαμορφώνονται τα βασικά σημεία ενός πιθανού σχεδίου: εδαφικές παραχωρήσεις κατά μήκος της σημερινής γραμμής επαφής, ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, αλλά μπλοκάρισμα της ένταξης στο ΝΑΤΟ, διεθνής διαχείριση του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια και επιστροφή της Κινμπούρν από τη Ρωσία.
Το αγκάθι της Κριμαίας και η άρνηση του Πούτιν
Το δυσκολότερο ζήτημα παρέμεινε η Κριμαία. Στην ομάδα Τραμπ θεωρήθηκε πιθανό «δώρο» προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όμως για το Κίεβο αποτέλεσε κόκκινη γραμμή. Ο Ουμέροφ αντέδρασε έντονα, τονίζοντας ότι η Κριμαία είναι ουκρανική και αναφερόμενος στην προσωπική του ιστορία ως Τατάρος της Κριμαίας.
Ο Ρούμπιο προσπάθησε να εκτονώσει την ένταση, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα ζητήσουν από την Ουκρανία ή την Ευρώπη να αναγνωρίσουν επίσημα τη ρωσική κυριαρχία. Παρά τις ενστάσεις, το Κίεβο δεν αποχώρησε από τις συνομιλίες.
Στο τέλος, το μήνυμα των Αμερικανών ήταν σαφές: «η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Ρωσίας». Και αν ο Πούτιν αρνηθεί; «Τότε θα έχει πρόβλημα με τον Ντόναλντ Τραμπ», φέρεται να κατέληξε ο Ρούμπιο στη συνάντηση της Τζέντας.
